Wahania TSH ÔÇô co mog─ů oznacza─ç?

wahania tsh

Wahania TSH (hormonu tyreotropowego) s─ů zwi─ůzane ze st─Ö┼╝eniami hormon├│w T3 (tr├│jjodotyroniny) i T4 (tyroksyny) wytwarzanymi przez tarczyc─Ö. Wp┼éywa na nie tak┼╝e spos├│b przyjmowania leku (tyroksyny). Przeczytaj ten artyku┼é i dowiedz si─Ö jakie s─ů normy TSH i co mog─ů oznacza─ç jego wahania.

Spis tre┼Ťci:
Jakie s─ů normy TSH
Za wysoki poziom TSH
Za niski poziom TSH
Kiedy warto oznaczy─ç poziom TSH
WahaniaTSH a spos├│b przyjmowania lek├│w

Konsultacja merytoryczna: Agnieszka Haczek- Kluczewska, Specjalista Chor├│b Wewn─Ötrznych, Specjalista Endokrynologii

TSH ÔÇô normy

TSH jest hormonem produkowanym przez przysadk─Ö m├│zgow─ů, kt├│ry pobudza tarczyc─Ö do wytwarzania dw├│ch innych hormon├│w ÔÇô T3 oraz T4. Poziom TSH ro┼Ťnie, gdy st─Ö┼╝enie hormon├│w tarczycy jest zbyt niskie, natomiast wzrasta w przypadku ich niedoboru.

Poziom TSH powinien mie┼Ťci─ç si─Ö w granicach od 0,2ÔÇô0,4 do 4,0ÔÇô4,5 mj.m./l [1]. G├│rny zakres normy TSH jest jednak kwesti─ů dyskusyjn─ů. Ponadto wykazano, ┼╝e poziom hormonu tyreotropowego jest tak naprawd─Ö cech─ů bardzo indywidualn─ů ÔÇô zale┼╝n─ů od wieku, pochodzenia etnicznego, ilo┼Ťci przyjmowanego jodu, pory pobrania pr├│bki do analizy czy samej metody analizy laboratoryjnej [1].

Wahania TSH ÔÇô gdy hormonu jest za du┼╝o

Wzrost st─Ö┼╝enia TSH b─Ödzie ┼Ťwiadczy┼é o niedoczynno┼Ťci tarczycy. Najcz─Östsz─ů przyczyn─ů takiego stanu jest choroba Hashimoto (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy).

W przebiegu tego schorzenia uk┼éad odporno┼Ťciowy produkuje przeciwcia┼éa atakuj─ůce tarczyc─Ö, co prowadzi do stopniowego wyniszczenia tego gruczo┼éu. Zaburzona zostaje produkcja hormon├│w T3 i T4, co skutkuje wspomnian─ů niedoczynno┼Ťci─ů tarczycy.

Osoba choruj─ůca na Hashimoto mo┼╝e odczuwa─ç zm─Öczenie, apati─Ö, rozdra┼╝nienie i spadek koncentracji. Jej sk├│ra mo┼╝e by─ç te┼╝ bardziej przesuszona, a waga wzrosn─ů─ç nawet pomimo prawid┼éowej diety. Kobiety z chorob─ů Hashimoto borykaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ z nieregularnymi miesi─ůczkami, przez co trudniej jest im zaj┼Ť─ç w ci─ů┼╝─Ö.

Chorzy s─ů r├│wnie┼╝ bardziej nara┼╝eni na wyst─ůpienie nietolerancji pokarmowych ÔÇô trwa┼éej nietolerancji glutenu (celiakii) i nietolerancji laktozy. Obie choroby mog─ů zmniejszy─ç skuteczno┼Ť─ç terapii Hashimoto, w tym spowodowa─ç wahania TSH. Dlatego te┼╝ osobom ze stwierdzonym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy zaleca si─Ö badania pod k─ůtem tych dw├│ch nietolerancji.

Zobacz te┼╝: Choroba Hashimoto i celiakia – co maj─ů wsp├│lnego?

Wahania TSH ÔÇô gdy hormonu jest za ma┼éo

Spadek st─Ö┼╝enia TSH b─Ödzie ┼Ťwiadczy┼é o nadczynno┼Ťci tarczycy. Jedn─ů z przyczyn takiego stanu mo┼╝e by─ç choroba Gravesa i Basedowa, kt├│ra podobnie jak Hashimoto ma pod┼éo┼╝e autoimmunologiczne. Uk┼éad odporno┼Ťciowy chorego produkuje przeciwcia┼éa przeciwko receptorowi TSH. Przeciwcia┼éa ┼é─ůcz─ů si─Ö z tym receptorem, co skutkuje jego nadmiern─ů aktywno┼Ťci─ů i wydzielaniem wi─Ökszej ilo┼Ťci hormon├│w tarczycowych.

Poza choroba Gravesa i Basedowa przyczyn─ů zmniejszonego st─Ö┼╝enia TSH mo┼╝e by─ç wole guzkowe toksyczne oraz choroby przysadki m├│zgowej, w tym guz przysadki m├│zgowej czy poporodowa martwica przysadki zwana zespo┼éem Sheehana.

Kiedy warto oznaczy─ç poziom TSH?

Hormon tyreotropowy oznacza si─Ö przy podejrzeniu nadczynno┼Ťci tarczycy. ┼Üwiadczy─ç o niej mog─ů takie objawy jak:

  • przyspieszona akcja serca,
  • podwy┼╝szone ci┼Ťnienie krwi,
  • chudni─Öcie, pobudzenie i bezsenno┼Ť─ç,
  • nadmierne pocenie si─Ö,
  • uczucie gor─ůca czy dr┼╝enie r─ůk.

Wskazaniem do badania poziomu TSH b─Ödzie r├│wnie┼╝ podejrzenie niedoczynno┼Ťci tarczycy. O stanie tym mog─ů ┼Ťwiadczy─ç takie objawy jak:

  • os┼éabienie i obni┼╝enie nastroju,
  • spowolnienie akcji serca,
  • nag┼ée zwi─Ökszenie masy cia┼éa,
  • uczucie zimna oraz zaparcia.

Wahania TSH a spos├│b przyjmowania lek├│w

Wahania TSH mog─ů by─ç zwi─ůzane z nieodpowiednim przyjmowaniem lek├│w (tyroksyny) np. w zbyt kr├│tkim czasie przed posi┼ékiem, co powoduje, ┼╝e tyroksyna nie zd─ů┼╝y si─Ö wch┼éon─ů─ç.

Bardzo istotne dla unormowania TSH jest to w jaki sposób przyjmujemy leki, w tym czy utrzymujemy odpowiednie odstępy czasowe przed lub po posiłku. [2] To poprawia wchłanianie leku:

  • przyjmowanie leku rano na godzin─Ö przed posi┼ékiem lub wieczorem 3-4 godziny po posi┼éku,
  • witamina C.

To pogarsza wchłanianie leku:

  • stosowanie tyroksyny rano na p├│┼é godziny przed pierwszym posi┼ékiem,
  • ┼╝ywno┼Ť─ç i napoje: kawa, produkty sojowe, sok grejpfrutowy, b┼éonnik,
  • nieleczone choroby: niezdiagnozowana celiakia (trwa┼éa nietolerancja glutenu) i niezdiagnozowana nietolerancja laktozy.

Konsultacja merytoryczna: Agnieszka Haczek- Kluczewska, Specjalista Chorób Wewnętrznych, Specjalista Endokrynologii

Jestem absolwentk─ů Wydzia┼éu Lekarskiego ┼Ül─ůskiej Akademii Medycznej w Katowicach.┬áBy┼éam asystentem w Oddziale Chor├│b Wewn─Ötrznych Kliniki Chor├│b Wewn─Ötrznych, Autoimmunologicznych i Metabolicznych Centralnego Szpitala Medycznego w Katowicach oraz w Klinice Endokrynologii Uniwersyteckiego Centrum Okulistyki i Onkologii.┬áWi─Öcej┬á

Źródła:

[1] M. Gietka-Czernel, H. Jastrz─Öbska, Norma TSH –┬á czy nale┼╝y j─ů zmieni─ç, ÔÇ×Endokrynologia PolskaÔÇŁ 2007 vol. 58, nr 5, s. 454-460.

[2] K. Pastusiak, J. Micha┼éowska, P. Bogda┼äski, Post─Öpowanie dietetyczne w chorobach tarczycy, ÔÇ×Forum Zaburze┼ä MetabolicznychÔÇŁ 2017, 8, 4

Autor: zdrowatarczyca.info | Zdj─Öcie: chrupka/123rf.com

Ten artyku┼é jest chroniony prawami autorskimi.┬áNiedopuszczalne jest zwielokrotnianie, modyfikowanie, publiczne odtwarzanie i / lub udost─Öpnianie Serwisu, jego cz─Ö┼Ťci, materia┼é├│w w nim zamieszczonych i / lub ich cz─Ö┼Ťci, za wyj─ůtkiem przypadk├│w wskazanych w obowi─ůzuj─ůcych w tym zakresie przepisach prawa.


Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany.