Substancje od┼╝ywcze jako wsparcie pracy tarczycy: suplementy

suplementy hashimoto

Zastanawiasz si─Ö, jakie suplementy stosowa─ç w chorobach tarczycy, w tym Hashimoto? W poni┼╝szym artykule znajdziesz wskaz├│wki dotycz─ůce suplementacji substancjami od┼╝ywczymi, kt├│re wspieraj─ů prac─Ö tarczycy. ┼╗eby to lepiej zrozumie─ç, najpierw wyja┼Ťnimy jak powstaj─ů hormony tarczycy i jakie s─ů ich funkcje.┬á

Spis tre┼Ťci:

Jak powstaj─ů hormony tarczycy
Funkcje hormon├│w tarczycy: T3 i T4
Kluczowe czynniki potrzebne do pracy tarczycy i główne przyczyny ich niedoborów
Najcz─Östsze niedobory u Polak├│w i ich przyczyny
Sk┼éadniki pokarmowe – znaczenie, skutki niedobor├│w i wskaz├│wki dotycz─ůce suplementacji

Autor: Magdalena Kornacka, dietetyk

Jak powstaj─ů hormony tarczycy

Proces powstawania hormon├│w tarczycy tak naprawd─Ö zaczyna si─Ö w g┼éowie. Nasze podwzg├│rze dostaje sygna┼é, ┼╝e organizmowi potrzebne s─ů hormony. Najpierw podwzg├│rze wydziela hormon TRH (tyreoliberin─Ö), kt├│ry pobudza przysadk─Ö do wydzielenia TSH (tyreotropiny). Nast─Öpnie TSH pobudza tarczyc─Ö do pracy, a ta zacznie wydziela─ç hormony tarczycy T4 (tyroksyna, tetrajodotyronina ca┼ékowita) i T3 (tr├│jjodotyronina ca┼ékowita).

Z tarczycy uwalnia si─Ö ok. 20 razy wi─Öcej T4 ni┼╝ T3, dlatego T3 potrzebuje dodatkowych ┼║r├│de┼é zasilania. Odbywa si─Ö to w procesie zwanym konwersj─ů. Konwersja to nic innego jak od┼é─ůczenie 1 atomu jodu od T4, w wyniku czego powstaje T3. Dzi─Öki konwersji nasz organizm mo┼╝e wykorzysta─ç wi─Öcej hormonu T3 w kom├│rkach docelowych.

Aby proces konwersji m├│g┼é przebiega─ç prawid┼éowo, w─ůtroba, nerki i jelita musz─ů dzia┼éa─ç sprawnie.

Potrzebna jest r├│wnie┼╝ odpowiednia ilo┼Ť─ç jodu, cynku, magnezu, manganu, selenu, ┼╝elaza i miedzi oraz witaminy A, B1, B2, B3, B6 i B12.

Funkcje hormon├│w tarczycy: T3 i T4

  1. Zwi─Ökszaj─ů aktywno┼Ť─ç enzym├│w ┼éa┼äcucha oddechowego oraz liczb─Ö i wielko┼Ť─ç mitochondri├│w.
  2. Maj─ů wp┼éyw na przemian─Ö w─Öglowodan├│w, wsp├│┼édzia┼éaj─ů z insulin─ů i adrenalin─ů.
  3. Przyspieszaj─ů metabolizm t┼éuszcz├│w i bia┼éek.
  4. Maj─ů wp┼éyw wzrost i rozw├│j organizmu – nadmiar T3 i T4 powoduje zahamowanie wzrostu, a niedob├│r upo┼Ťledza rozw├│j uk┼éadu nerwowego.
  5. Przyspieszaj─ů zu┼╝ycie witam, zw┼éaszcza B1, B2, B12, C,D i innych, dodatkowo brak T4 upo┼Ťledza przemian─Ö beta-karotenu do witaminy A w w─ůtrobie.
  6. Wywieraj─ů wp┼éyw na metabolizm ko┼Ťci, wapnia i fosforan├│w ÔÇô nasilaj─ů proces tworzenia, jak i resorpcji ko┼Ťci, przy braku T3 ryzyko z┼éama┼ä ko┼Ťci zwi─Öksza si─Ö.
  7. Warunkuj─ů prawid┼éowe dojrzewanie jajnik├│w i j─ůder oraz wydzielanie hormon├│w p┼éciowych.

Gdy w organizmie brakuje hormon├│w tarczycy, mo┼╝e dochodzi─ç do upo┼Ťledzenia metabolizmu lipid├│w, wzrostu st─Ö┼╝enia cholesterolu, fosfolipid├│w i tr├│jgliceryd├│w we krwi oraz znacznego odk┼éadania t┼éuszcz├│w w w─ůtrobie i tkankach.

Do pogorszenia konwersji hormonu T4 do T3 w du┼╝ej mierze przyczyniaj─ů si─Ö: nadwaga, stres, ┼║le dobrana dieta i niedobory ┼╝ywieniowe.

Zobacz te┼╝: Oznaczenie hormon├│w tarczycy (badanie hormon├│w tarczycy)

Kluczowe czynniki potrzebne do prawidłowej pracy tarczycy

  1. W┼éa┼Ťciwy sk┼éad flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. Tarczyca produkuje 93% hormonu T4, kt├│ry jest nieaktywny, a tylko 7% T3. Aby hormon sta┼é si─Ö aktywny potrzebna jest konwersja T4 do T3. Odbywa si─Ö to za pomoc─ů enzymu sulfatazy produkowanego przez flor─Ö bakteryjn─ů w przewodzie pokarmowym.
  2. W┼éa┼Ťciwa dieta o odpowiedniej kaloryczno┼Ťci. Dieta powinna by─ç dobrze zbilansowana pod wzgl─Ödem poszczeg├│lnych substancji od┼╝ywczych.
  3. W┼éa┼Ťciwy poziom witaminy D3, selenu, cynku, jodu, ┼╝elaza, magnezu, kwas├│w omega-3, witaminy B12 oraz B9. S─ů to najcz─Östsze niedobory w┼Ťr├│d Polak├│w.

Sk┼éadniki nale┼╝y uzupe┼énia─ç. Dawki suplement├│w powinny jednak zale┼╝e─ç od wysoko┼Ťci niedoboru i by─ç dobierane indywidualnie.

G┼é├│wnymi przyczynami niedobor├│w ww. sk┼éadnik├│w s─ů:

  • coraz bardziej zubo┼╝a┼éa dieta, oparta na wysoko przetworzonych produktach, wykorzystanie proces├│w sterylizacji czy rafinacji przy produkcji ┼╝ywno┼Ťci;
  • przewlek┼éy stres;
  • brak lub ma┼éa ilo┼Ť─ç snu
  • brak czasu na odpoczynek, regeneracj─Ö;
  • przyjmowanie lek├│w;
  • istniej─ůce choroby przewlek┼ée;
  • stany zapalne;
  • nadmiar toksyn;
  • dodatki do ┼╝ywno┼Ťci;
  • chemizacja rolnictwa;
  • celiakia (trwa┼éa nietolerancja glutenu).

W poni┼╝szej tabelce przedstawiono czynniki wp┼éywaj─ůce na prac─Ö tarczycy:

CZYNNIKI SPRZYJAJ─äCE PRODUKCJI HORMON├ôW CZYNNIKI UTRUDNIAJ─äCE PRODUKCJ─ś HORMON├ôW
Adaptogeny: korzeń maca, cytryniec chiński

jod

tyrozyna z diety

cynk

selen

wit. E

wit. z grupy B

stres

toksyny

infekcje

zbyt mało kalorii w diecie

na┼Ťwietlania

fluor, chlor, brom

gluten

CZYNNIKI WSPIERAJ─äCE KONWERSJ─ś T4 DO T3 CZYNNIKI UTRUDNIAJ─äCE KONWERSJ─ś┬á T4 DO T3
selen

cynk

forskolina

antyoksydanty

wit. C

ostropest, mniszek, wyci─ůg z karczocha

probiotyki

kiszonki

stres

niedobory

b-blokery (leki nasercowe)

tabletki antykoncepcyjne

nadmiar estrogenu

przetrenowanie

sterydy

soja

nadmiar alkoholu

 

Zobacz te┼╝: Aktualne zalecenia ┼╝ywieniowe w chorobach tarczycy

Polacy maj─ů najcz─Ö┼Ťciej niedobory nast─Öpuj─ůcych sk┼éadnik├│w:

  • witaminy D3,
  • selenu,
  • cynku,
  • jodu,
  • ┼╝elaza,
  • magnezu,
  • kwas├│w omega-3,
  • witaminy B12,
  • witaminy B9.

Wszystkie ww. sk┼éadniki wp┼éywaj─ů na prac─Ö tarczycy.

G┼é├│wn─ů przyczyn─ů tych niedobor├│w jest:

  • coraz bardziej zubo┼╝a┼éa dieta,
  • dieta z┼éo┼╝ona z produkt├│w wysokoprzetworzonych,
  • stres,
  • zbyt ma┼éa ilo┼Ť─ç snu,
  • brak regeneracji,
  • przyjmowane leki,
  • stany zapalne,
  • nadmiar toksyn ┼Ťrodowiskowych,
  • dodatki do ┼╝ywno┼Ťci oraz stosowanie ogromnych ilo┼Ťci ┼Ťrodk├│w ochrony ro┼Ťlin ÔÇô pestycyd├│w, herbicyd├│w;
  • celiakia (trwa┼éa nietolerancja glutenu).

Sk┼éadniki pokarmowe ÔÇô znaczenie dla organizmu, skutki niedobor├│w i wskaz├│wki dotycz─ůce suplementacji

WITAMINA D

  1. Reguluje funkcje ponad 200 gen├│w kontroluj─ůcych rozw├│j ka┼╝dej kom├│rki organizmu.
  2. Spe┼énia bardzo wa┼╝n─ů rol─Ö w procesie przemiany substancji wapniowych i fosforanowych ÔÇô wzmaga wch┼éanianie soli wapniowych i fosforowych z jelita. Jest niezb─Ödna do regeneracji i przebudowy uk┼éadu kostnego oraz z─Öb├│w.
  3. Zapewnia prawid┼éowe wch┼éanianie wapnia i fosforu w najkorzystniejszym stosunku ilo┼Ťciowym tych pierwiastk├│w.

Skutkami niedobor├│w witaminy D mog─ů by─ç:

  • krzywica u dzieci,
  • zmniejszenie g─Östo┼Ťci ko┼Ťci,
  • osteoporoza,
  • zwi─Ökszone ryzyko rozwoju chor├│b (m.in. stwardnienie rozsiane, cukrzycy typu I, nowotwory prostaty i jelita grubego u m─Ö┼╝czyzn, nowotwory sutka u kobiet, choroby uk┼éadu kr─ů┼╝enia, RZS, b├│le plec├│w, tocze┼ä pospolity, wypadanie w┼éos├│w, zaburzenia pracy tarczycy).

Przy suplementacji witaminy D nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e wch┼éania si─Ö w obecno┼Ťci t┼éuszczy, dobrze jest j─ů spo┼╝ywa─ç razem z posi┼ékiem.

SELEN

W organizmie selen pełni wiele istotnych funkcji:

  1. Znajduje si─Ö we wszystkich tkankach w naszym organizmie, najwi─Öcej w w─ůtrobie, nerkach, mi─Ö┼Ťniach i osoczu.
  2. Pełni rolę kofaktora różnych procesów metabolicznych i reakcji enzymatycznych.
  3. Jest odpowiedzialny za tworzenie i rozkład już zbędnych hormonów tarczycy.
  4. Jest sk┼éadnikiem dejodynaz ÔÇô enzym├│w odpowiedzialnych za konwersj─Ö hormon├│w tarczycy T4 do T3.
  5. ┬áJest wa┼╝nym sk┼éadnikiem enzymu ÔÇô peroksydazy glutationowej ÔÇô kt├│ra ma silne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci antyoksydacyjne, przeciwdzia┼éa stresowi oksydacyjnemu, zapobiega uszkodzeniom DNA i ma wp┼éyw na jego napraw─Ö.
  6. W odpowiedniej ilo┼Ťci wp┼éywa na prawid┼éow─ů apoptoz─Ö (┼Ťmier─ç uszkodzonych kom├│rek).
  7.  Wspomaga detoks organizmu z substancji szkodliwych, w tym metali ciężkich.
  8. Dzia┼éa przeciwzapalnie, przyczyniaj─ůc si─Ö do tworzenia niekt├│rych przeciwzapalnych prostagladyn.
  9. Zwi─Ökszaj─ůc liczb─Ö wytwarzanych limfocyt├│w, przeciwcia┼é oraz makrofag├│w, jest wa┼╝nym czynnikiem wspieraj─ůcym funkcje immunologiczne organizmu.
  10. Wspomaga p┼éodno┼Ť─ç kobiet, podnosi libido, jako selenoproteina P odpowiada za prawid┼éowe dojrzewanie plemnik├│w, jest wa┼╝ny dla rozwoju p┼éodu.
  11. Zapobiega agregacji płytek krwi, utlenianiu lipidów, przeciwdziała chorobom sercowo-naczyniowym.
  12. Dzia┼éa synergicznie z witamin─ů E, cynkiem i magnezem.

Należy pamiętać, że zarówno niedobór jak i nadmiar selenu wpływa szkodliwie na zdrowie.

CYNK

  1. Najwi─Öcej cynku znajduje si─Ö we krwi oraz w prostacie i jajnikach, nerkach, w─ůtrobie, trzustce i mi─Ö┼Ťniach.
  2. G┼é├│wn─ů rol─ů cynku jest ochrona i naprawa DNA.
  3. Potrzebny jest do prawidłowego zapłodnienia.
  4. Niezb─Ödny do prawid┼éowego przebiegu przemian metabolicznych: bia┼ékowej i w─Öglowodanowej, potrzebny do produkcji insuliny oraz pomaga utrzyma─ç optymalne st─Ö┼╝enie witaminy A w w─ůtrobie.
  5. Stanowi sk┼éadnik ponad 200 enzym├│w (np. karboksypeptydazy, fosfatazy alkalicznej, dysmutazy ponadtlenkowej SOD ÔÇô doskona┼éego antyutleniacza), przez co dba o nasz uk┼éad odporno┼Ťciowy ÔÇô stra┼╝nika naszego organizmu.
  6. Działa silnie przeciwnowotworowo.
  7. Potrzebny jest do prawidłowej konwersji oraz produkcji TSH.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e przy d┼éugotrwa┼éej suplementacji cynkiem mo┼╝e wyst─ůpi─ç niedob├│r miedzi ÔÇô warto suplementowa─ç 1 mg miedzi na ka┼╝de 15 mg cynku w formie chelatu. Cynku nie przyjmujemy razem z magnezem.

JOD

  1. Wyst─Öpuje przede wszystkim w tarczycy, bierze udzia┼é w tworzeniu hormon├│w tarczycowych – tyroksyny i tr├│jjodotyroniny, steruj─ůcych procesami tworzenia i wzrostu ko┼Ťci, przemianami materii. Zapobiega tworzeniu si─Ö tzw. wola endemicznego.
  2. Niedobory jodu utrudniaj─ů przyswajanie manganu, magnezu, wapnia, ┼╝elaza, krzemu, fosforu i przejawiaj─ů si─Ö:
  • pogorszeniem zdolno┼Ťci koncentracji, zapami─Ötywania i sprawnego my┼Ťlenia,
  • spowolnieniem wzrostu u dzieci,
  • spowolnieniem przemiany materii,
  • ospa┼éo┼Ťci─ů,
  • chronicznym zm─Öczeniem,
  • uczuciem ch┼éodu,
  • sucho┼Ťci─ů sk├│ry i ┼Ťluz├│wek,
  • wypadaniem w┼éos├│w,
  • utrudnieniem utrzymania ci─ů┼╝y,
  • og├│lnym spadkiem witalno┼Ťci.

Jod powinni┼Ťmy suplementowa─ç tylko w towarzystwie selenu, soli, witaminy C, magnezu oraz B complex. W przeciwnym razie, mo┼╝e doj┼Ť─ç do nadmiaru jodu, co zadzia┼éa szkodliwie na organizm.

┼╗ELAZO

  1. W szpiku kostnym ┼╝elazo jest wykorzystywane w procesie tworzenia krwinek czerwonych.
  2. Ok.70% żelaza znajduje się w hemoglobinie, która umożliwia pobieranie oraz oddawanie tlenu w płucach.
  3. Wpływa na metabolizm cholesterolu.
  4. Sprzyja detoksykacji szkodliwych substancji w w─ůtrobie.
  5. Odgrywa wa┼╝n─ů rol─Ö w zwalczaniu bakterii i wirus├│w przez system odporno┼Ťciowy.
  6. Wspomaga prawid┼éow─ů prac─Ö uk┼éadu nerwowego.

Przy niedoborze ┼╝elaza nale┼╝y ograniczy─ç lub ca┼ékowicie wy┼é─ůczy─ç z diety kaw─Ö i czarn─ů herbat─Ö, kt├│re ograniczaj─ů jego wch┼éanianie. Suplementacj─Ö ┼╝elaza nale┼╝y po┼é─ůczy─ç z suplementacja witaminy C, aby poprawi─ç jego wch┼éanialno┼Ť─ç.

MAGNEZ

  1. Odgrywa wa┼╝n─ů rol─Ö w regulacji przemian wodno-elekrolitowych, utrzymuj─ůc w┼éa┼Ťciwe proporcje sodu, potasu i wapnia.
  2. Wraz z wapniem bierze udzia┼é w przewodzeniu impuls├│w nerwowo-mi─Ö┼Ťniowych oraz uczestniczy w budowie ┼Ťci─Ögien i ko┼Ťci.
  3. Aktywizuje ponad 300 enzym├│w, wsp├│┼épracuj─ůc z witaminami B1 i B6, co jest istotne w pozyskiwaniu energii.
  4. Dzia┼éa tonizuj─ůco i uspokajaj─ůco na ca┼éy uk┼éad nerwowy, obni┼╝a skurcze mi─Ö┼Ťni i skutecznie redukuje napi─Öcie przedmiesi─ůczkowe.
  5. Jest niezbędny do prawidłowego działania układu immunologicznego.
  6. Chroni uk┼éad kr─ů┼╝enia, dzia┼éaj─ůc przeciwmia┼╝d┼╝ycowo.
  7. Stymuluje perystaltyk─Ö jelitow─ů.
  8. Stanowi profilaktyk─Ö przeciwnowotworow─ů.

Przyjmuj─ůc preparaty z magnezem, nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝eby by┼éy to chelaty soli organicznych:

jab┼éczan magnezu ÔÇô przy problemach z ┼╝o┼é─ůdkiem,

cytrynian magnezu – wysoka biodost─Öpno┼Ť─ç, dobry na co dzie┼ä,

taurynian magnezu ÔÇô przy problemach sercowych.

KWASY OMEGA 3

Kwasy omega 3 s─ů bardzo wa┼╝ne ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e:

  1. Chroni─ů przed udarem i zawa┼éem.
  2. Zmniejszaj─ů stany zapalne w organizmie (alergie, choroby przewlek┼ée, obni┼╝ona odporno┼Ť─ç, problemy w uk┼éadzie sercowym i nerwowym).
  3. Poprawiaj─ů koncentracj─Ö i pami─Ö─ç z uwagi na ich dzia┼éanie w uk┼éadzie nerwowym.
  4. Zmniejszaj─ů poziom tr├│jgliceryd├│w we krwi.
  5. S─ů pomocne w hipercholesterolemii, w hipertriglicerydemii, w zespole metabolicznym, u pacjent├│w z demencj─ů i Alzheimerem, ze stwardnieniem rozsianym, u pacjent├│w z niealkoholowym st┼éuszczeniem w─ůtroby.

Trzema najbardziej od┼╝ywczymi kwasami t┼éuszczowymi omega 3 s─ů: kwas alfa linolenowy (ALA) i przetwarzane z niego w ma┼éym procencie (5-15%) kwasy eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA).

W trakcie suplementacji nale┼╝y pami─Öta─ç, aby przestrzega─ç odpowiedniego stosunku kwas├│w omega 3 do omega 6 wynosz─ůcego 1:4. (w naszej diecie zazwyczaj stosunek ten wynosi 1:40!!!)

WITAMINA B12

  1. Wraz z kwasem foliowym jest konieczna do tworzenia krwi, bierze udział we wszystkich procesach wzrostowych i podziałach komórkowych.
  2. Wspomaga transport tlenu przez krwi.
  3. Bierze udział w budowie DNA.
  4. Chroni struktur─Ö os┼éonek bia┼ékowo ÔÇô mielinowych w kom├│rkach nerwowych.
  5. Wspomaga dzia┼éanie kobaltu ÔÇô pierwiastka niezb─Ödnego do tworzenia erytrocyt├│w
  6. Wspomaga procesy reguluj─ůce poziom homocysteiny we krwi.
  7. Wspomaga prawid┼éow─ů gospodark─Ö t┼éuszczowo-bia┼ékowo-w─Öglowodanow─ů

W zale┼╝no┼Ťci od problem├│w nale┼╝y stosowa─ç odpowiedni─ů form─Ö:

metylokobalamina ÔÇô metylowana, polecana przy zaburzeniach genetycznych,

adenozylokobalamina ÔÇô polecana przy zaburzeniach pracy mitochondri├│w, dodaje energii,

hydrokskobalamina ÔÇô polecana przy operacjach, zabiegach, dodaje energii, jedna z bezpieczniejszych form.

WITAMINA B9 (kwas foliowy)

  1. Bardzo ważny dla prawidłowego rozwoju płodu.
  2. Uczestniczy w syntezie bia┼éek ustrojowych, nukleotyd├│w pirymidowych, w przemianach aminokwas├│w i w innych przemianach metabolicznych warunkuj─ůcych rozmna┼╝anie si─Ö kom├│rek cia┼éa.
  3. Zapobiega mia┼╝d┼╝ycy, depresjom, wspomaga dzia┼éania przeciwnowotworowe, obni┼╝a poziom homocysteiny, redukuj─ůc w ten spos├│b ryzyko zawa┼éu mi─Ö┼Ťnia sercowego.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e suplement suplementowi nie r├│wny. Aby suplementacja nam pomog┼éa, a nie zaszkodzi┼éa, musimy dobra─ç odpowiedni─ů dawk─Ö i odpowiedni rodzaj suplementu. Zanim si─Ögniemy po suplement kierowani reklam─ů, zasi─Ögnijmy opinii u specjalisty.


Autor: Magdalena Kornacka, dietetyk

Absolwentka Wy┼╝szej Szko┼éy Nauk Spo┼éecznych w Lublinie na kierunku Dietetyka oraz Uniwersytetu Jagiello┼äskiego na Wydziale Lekarskim, kierunek ┼╗ywienie Kliniczne. Zawodowo zwi─ůzana z Krapkowickim Centrum Zdrowia, gdzie kieruje i nadzoruje Poradni─ů Chor├│b Metabolicznych i Bariatrii. Wi─Öcej┬á

Źródła:

“Interna Szczeklika ÔÇô podr─Öcznik chor├│b wewn─Ötrznych 2016ÔÇŁ
ÔÇ×Rozszyfruj swoj─ů krewÔÇŁ – P. Ihnatowicz, E. Ptak
ÔÇ×Jak wyleczy─ç choroby autoimmunologiczneÔÇŁ Dr Amy Myers

Zdj─Öcie: puhhha/123rf.com

Ten artyku┼é jest chroniony prawami autorskimi. Niedopuszczalne jest zwielokrotnianie, modyfikowanie, publiczne odtwarzanie i / lub udost─Öpnianie Serwisu, jego cz─Ö┼Ťci, materia┼é├│w w nim zamieszczonych i / lub ich cz─Ö┼Ťci, za wyj─ůtkiem przypadk├│w wskazanych w obowi─ůzuj─ůcych w tym zakresie przepisach prawa.┬á

 


Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany.